Τι είναι πια αυτό το #STOPNovartis που βλέπεις παντού;

Πρόσφατα υπέπεσε στην αντίληψή μου κάτι που δεν θα το φανταζόμουν ποτέ: οι μεγάλες πολυεθνικές ενδιαφέρονται για τα λεφτά!
Κατάφερες να συμμαζέψεις το σοκ σου; Ναι, κι εμένα μου πήρε λίγη ώρα.
«Όπου φτωχός και η μοίρα του» έλεγε η γιαγιά μου. Και αυτό στον πλανήτη Γη μεταφράζεται με μερικά εκατομμύρια ανθρώπους που προσβάλλονται από aids και διάφορα είδη καρκίνου με ρυθμούς ιλιγγιώδεις σε χώρες τόσο φτωχές που σε πολλές περιπτώσεις δεν μπορούν να εξασφαλίσουν για τους πολίτες τους ούτε καν σωστή διατροφή, πόσο μάλλον φάρμακα που στοιχίζουν πολλές χιλιάδες δολάρια το κουτί.
Ναι, οι άνθρωποι αυτοί πεθαίνουν σωρηδόν. Και θα πέθαιναν με ακόμη ταχύτερους ρυθμούς – αν μπορεί να υπάρξει, δηλαδή, κάτι πάνω από το «σωρηδόν» – αν δεν είχε κάνει η Ινδία μια μαγκιά – ναι, θα κάνω μια απόπειρα να αποκρυπτογραφήσω τη μαγκιά, μη γελάσεις, θα σε βρω.
Οι φαρμακευτικές εταιρείες – προς τιμήν τους, όποιος και αν είναι ο λόγος που τους οδηγεί σε αυτό – ξοδεύουν εκατομμύρια στην έρευνα, με στόχο να βρουν ένα φάρμακο για τις ασθένειες που σκοτώνουν. Όταν ανακαλύπτουν μια αποτελεσματική ουσία, την κάνουν φάρμακο, το κατοχυρώνουν σαν πατέντα και για πέντε χρόνια μπορούν να χρεώνουν γι’ αυτό πολλά λεφτά για να βγάλουν τα εκατομμύρια που έριξαν στην έρευνα και να επιβιώσουν.
Όλα καλά.
Βέβαια, όχι και τόσο καλά για τον δόλιο κάπου εκεί στις παράγκες της Ινδίας (θυμάσαι το Slumdog Millionaire; Ένας από αυτούς), που ξαφνικά κοπανάει έναν καρκίνο και απλά κάθεται εκεί στις λάσπες του και περιμένει την ώρα του, γιατί που να τα βρει τα 3.000 ευρώ που κάνει ένα κουτί Glivec και σε πάει μόνο ένα μήνα;
Ε, κάπου εδώ μπαίνει στην ιστορία η μαγκιά της Ινδίας. «Πατέντα θες;», σου λέει. «Άψογα, καλά κάνεις. Να εντοπίσεις νέα ουσία. Όχι μια πατέντα για κάθε καινούργιο φάρμακο, απλά και μόνο επειδή έχεις αναμείξει την ουσία με κάτι άλλο, κάνοντάς τη λίγο πιο ενεργή. Και πού ξέρω εγώ, δηλαδή, ότι δεν θα το κάνεις αυτό κάθε πέντε χρόνια, ανανεώνοντας ουσιαστικά την πατέντα της μιας ουσίας; Βγάλε από την αρχή το καλύτερο φάρμακο, αν θες, και άρχισε να ψάχνεις κάτι καινούργιο. Πατέντα στην ίδια ουσία, μια φορά». Ή κάπως έτσι. Πάντως, αυτό που μετράνε είναι «η αποτελεσματικότητα στην καταπολέμηση της ασθένειας» και όχι «το πόσο ισχυρό είναι το φάρμακο στην καταπολέμηση της ασθένειας» για να δώσουν την πατέντα.
Αυτή η μαγκιά έχει κάνει την Ινδία «το φαρμακείο των αναπτυσσόμενων χωρών», μιας και εκεί πλέον υπάρχει η δυνατότητα παρασκευής γενόσημων φαρμάκων, που σώζουν τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων που χτυπήθηκαν από νόσους όπως το AIDS και πολλοί καρκίνοι. Μην ακούτε «γενόσημα» και τρομάζετε, επειδή ζείτε στην Ελλάδα. Η Ινδία – ναι η Ινδία – διαθέτει μια πολύ αξιόπιστη βιομηχανία παραγωγής γενόσημων και μια ακόμη πιο αξιόπιστη – και γρήγορη – υπηρεσία ελέγχου, η οποία τσεκάρει και εγκρίνει όπως θα έπρεπε να γίνεται και σε κάποιες πιο «ανεπτυγμένες» χώρες που «ανήκουν στη Δύση». Α, και κρατάνε και τις τιμές σε επίπεδα προσιτά.
Η μαγκιά αυτή είναι που παλεύει να καταργήσει η Novartis στην Ινδία, με μια δικαστική διαμάχη που ξεκίνησε πριν από έξι χρόνια και θα αρχίσει να εκδικάζεται την ερχόμενη Τρίτη. Η πολυεθνική επιχειρεί να πατεντάρει στην Ινδία το Glivec, για το οποίο, πρωτόδικα, κρίθηκε πως δεν έχει καινούργια δραστική ουσία και πως πρόκειται, απλά, για βελτίωση παλαιότερου φαρμάκου. Το επίμαχο σημείο είναι η ερμηνεία της λέξης «efficacy». Σύμφωνα με τη Novartis, ενδεχόμενη νίκη της δεν θα σημαίνει και πολλά, γιατί το Glivec θεραπεύει μόλις δύο καρκίνους, ενώ, ούτως ή άλλως, η συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών εντάσσονται σε ένα πρόγραμμα δωρεάν προμήθειας του φαρμάκου. Εξάλλου, όπως τονίζουν, «ενδιαφερόμαστε για τους ασθενείς».
Προτού χειροκροτήσετε και σκουπίσετε το δάκρυ που τρέχει από τη γωνία του ματιού σας από τη συγκίνηση για τις αγαθές προθέσεις της εταιρείας, αναλογιστείτε τι θα σημαίνει μια αλλαγή της έννοιας «efficacy» για το «φαρμακείο των αναπτυσσόμενων χωρών». Θα σταματήσει η κατοχύρωση πατέντας μόνο στο Glivec, αφήνοντας την κατάσταση ως έχει για όλα τα υπόλοιπα φάρμακα; Νομίζω πως όχι. Αυτό που φοβούνται όλοι όσοι μάχονται για την υγεία είναι ότι θα προκληθεί ένα είδος χιονοστιβάδας, που θα παρασύρει τα περισσότερα γενόσημα και θα βάλει λουκέτο στο μοναδικό «μαγαζί» που επέτρεπε σε εκείνους που χτυπήθηκαν διπλά και τριπλά από τη μοίρα να έχουν μια ελπίδα για ζωή.

ΥΓ. Η παράληψη ήταν σημαντική, για το λόγο αυτό θα αυτομαστιγωθώ όταν γυρίσω σπίτι. Όχι εδώ, γιατί μας βλέπουν.
Αν θέλετε να βοηθήσετε στην εκστρατεία των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, πάτε εδώ και βάλτε το ονοματάκι σας. Για καλό είναι. Εκτός αν είστε ο πρόεδρος της Novartis, περίπτωση στην οποία δεν περιμένω να υπογράψετε, αλλά παρακαλώ αφήστε ένα email για να στείλω ένα βιογραφικό, ποτέ δεν ξέρεις.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s