Πάσχα Ελλήνων… όχι-και-τόσο-Χριστιανών

Δεν είμαι καθόλου της Εκκλησίας. Ίσως γιατί είμαι εκ γενετής στραβόξυλο και πεισματάρα και αρνούμαι να μου πει κάποιος άλλος τι να πιστεύω για τη Ζωή, το Σύμπαν και τα Πάντα (έκτος κι αν πρόκειται για τον Douglas Noel Adams, περίπτωση στην οποία σκάω και κατεβάζω αμάσητο ό,τι μου σερβίρει. True story). Δεν δηλώνω «άθεη», απλά δεν δηλώνω τίποτα. Έχω κατασκευάσει το δικό μου αξιακό σύστημα, με βασική ιδέα το «αρνούμαι να βλάψω τον οποιονδήποτε» και έτσι πορεύομαι. Δεν ήταν λίγες, όμως, οι φορές κατά τις οποίες το πάλεψα να δω τι έχει να μου προσφέρει αυτό το «ίδρυμα», στο οποίο με τόση θέρμη μεγάλη μερίδα του πληθυσμού σπεύδει να εγκλειστεί. Φυσικά και απώτερος στόχος μου ήταν τα λεφτά, μιας και η γιαγιά μου τόσο πολύ χαιρόταν να βλέπει την «αγγόνα» της στον σωστό δρόμο, που κάθε φορά που της έλεγα κάτι για έναν άγιο, μου έδινε και ένα κατοστάρικο. Έκλεινα το μάτι στον παππού, ο οποίος ήταν αντίθετος στην καπιταλιστική μου νοοτροπία αλλά χαιρόταν την ιδιότυπη χλεύη μου προς το όπιο του λαού, και, εφόσον ήταν όλοι χαρούμενοι, προχωρούσαμε στο προκείμενο: να διαβάσουμε το φλιτζάνι του καφέ.
Εκείνο που δεν μπορούσα ποτέ να αντιμετωπίσω ήταν οι τύψεις. Τύψεις, ρε φίλε, για ό,τι και αν έκανες. Αμαρτία το να γκομενίζεις (λες και δεν είναι φυσιολογικό, στα 16 σου), αμαρτία να ντύνεσαι καλά (ναι, γιατί ο Θεός προτιμάει να με βλέπει να κυκλοφορώ σαν κατσιβέλα), αμαρτία να πίνεις καφέ (πρέπει όλη μέρα να διαβάζεις τους βίους Αγίων, και όταν τους τελειώσεις ξανά-μανά από την αρχή, λες και δεν υπάρχουν άλλοι συγγραφείς), αμαρτία να φέρεσαι σαν άνθρωπος. Και το ότι, ως άνθρωποι, θέλουμε να κάνουμε όλα όσα απαγορεύονται, κι αυτό ένα καψόνι είναι, για να αντιστεκόμαστε. Την ίδια στιγμή, βέβαια, αν εγώ έκανα ανάλογο καψόνι σε κάποιον άλλο, αυτό θα ήταν αμαρτία (και αυτό είναι βλασφημία!). Τόσο τρομοκρατημένη ήμουν που νόμιζα πως ό,τι μου συνέβαινε οφειλόταν «στην έκλυτη ζωή μου», τρομάρα μου. Δύσκολα ένα τέτοιο «ίδρυμα» θα με κρατούσε για πολύ καιρό. Φταίει, πιστεύω, το κακό μάρκετινγκ.
Με τα αντανακλαστικά γκόμενου που τον φτύνεις και δεν το δέχεται ο εγωισμός του, η Εκκλησία για κάποιον περίεργο λόγο (κάποιος πιο θρήσκος από εμένα ίσως το ονόμαζε και «θεϊκή παρέμβαση», αλλά ας μην γινόμαστε δεισιδαίμονες) έβρισκε πάντα τον τρόπο να πέφτει στον δρόμο μου. Έτσι, στην πιο κρίσιμη ηλικία μου, εκείνη της εφηβείας, η καλύτερή μου φίλη ήταν α) εγγονή παπά, και β) από το ίδιο χωριό με εμένα, τουτέστιν κάναμε Πάσχα μαζί. Ναι, καλά το σκέφτηκες: φευ!
Θα πω την αλήθεια, ο παπάς ήταν πολύ καλός άνθρωπος. Αν όλοι οι παπάδες ήταν σαν τον παπα-Γιάννη, τότε ίσως η Εκκλησία να είχε περισσότερους πελάτες και οι δουλειές να πήγαιναν σημαντικά καλύτερα. Φαντάζομαι ότι ήταν όπως θα έπρεπε να είναι ένας «υπηρέτης του Θεού»: ευγενικός, καλός, δεν με πίεσε ποτέ να συμφωνήσω μαζί του και άκουγε όλα όσα είχα να του πω. Δεν συμφωνούσε ούτε εκείνος με όσα έλεγα, αλλά σεβόταν τη διαφορετική μου άποψη, κι ας ήμουν 16.
Αυτό που δεν δεχόταν ούτε για αστείο ήταν να μην πηγαίνουμε στην εκκλησία τη Μεγάλη Εβδομάδα. «Ελάτε, έστω και για να δείτε τι φοράνε οι υπόλοιπες και να το σχολιάσετε», μας έλεγε. «Εδώ είναι χωριό, όλοι πηγαίνουν στην εκκλησία, γίνεται να λείπουν η εγγονή του παπά και η φίλη της;».
Κι επειδή ήταν καλός παππούλης δεν του χαλούσαμε χατίρι. Εξάλλου, δεν χρειάστηκαν πολλές επισκέψεις για να καταλάβουμε πως, ούτως ή άλλως, όλοι για τους ίδιους λόγους πήγαιναν: γιατί πήγαινε όλο το χωριό και για να κουτσομπολέψουν. Εκεί, λοιπόν, ναι, μέσα στην εκκλησία, μάθαμε για μία φίλη μας που πήγαινε «με αγόρια στο δασάκι το βράδυ, όταν οι υπόλοιποι είμαστε έξω», πως «μια από το χωριό που είναι παντρεμένη με εκείνον την είδαν μια φορά να βγαίνει από το σπίτι εκείνου», πως «αυτός εκεί δέρνει τη γυναίκα του και τα παιδιά του και μια φορά έστειλε το μικρό στο νοσοκομείο» και πως, γενικά, φαίνεται πως το να πηγαίνεις στην εκκλησία δεν σε κάνει καλό άνθρωπο. Μάλλον η πλειοψηφία ενδόμυχα για συγχώρεση ψάχνει.
Θυμάμαι μια θεούσα που γνώρισα πολλά χρόνια αργότερα. «Θεούσα», δηλαδή, σε εισαγωγικά, γιατί αν την έβλεπες, ήταν ό,τι πιο μακρινό από την Εκκλησία μπορούσε κανείς να φανταστεί. Ντύσιμο που θα ζήλευε η Θέλξη (τώρα, πού τις ξέρω όλες τις τραγουδιάρες, μη ρωτάς), attitude που θα ζήλευε η Πετρούλα. Μόνο αν την παρατηρούσες λίγο προσεκτικά θα έβλεπες τον τεράστιο σταυρό που τη συνόδευε παντού και τη «σεμνοτυφία» που τη χαρακτήριζε. «Αχ! Άι στο διάολο! Κόπηκε το δάχτυλό μου και κουτρουβαλάει στον δρόμο, κάποιος ας το πιάσει γιατί αιμορραγώ!», – «Θα σε βοηθήσω μόλις ζητήσεις συγχώρεση γιατί βλαστήμησες», – «Μα… το δάχτυλό μου κουτρουβαλάει, βοήθεια», – «Πρώτα η συγχώρεση». –«Καλά, χέστο, δεν το θέλω πια, το τρώει ένας σκύλος…».
-«Περιμένω εκείνη τη συγνώμη!».
Σχεδόν πραγματικό γεγονός το παραπάνω.
Και ο σταυρός, απόλυτα πραγματικό γεγονός. Την πρώτη φορά που μπήκα στο σπίτι της, με υποδέχτηκε με αυτόν. Ένας σταυρός τεράστιος, σαν δύο όρθιες παλάμες, με έναν Εσταυρωμένο επάνω με όλες τις λεπτομέρειες, με καρφάκια στα χέρια, αιματάκι στο κεφάλι και στις παλάμες και ένα βλέμμα τόσο πονεμένο, που αυθόρμητα έπεσα στα γόνατα για να ζητήσω έλεος. «Μα τι κάνεις;», με ρώτησε. «Τρόμαξες από τον Εσταυρωμένο; Απλά τον βάζω στη θέση του, τον καθάριζα», είπε, τον φίλησε, έκανε τον σταυρό της και τον κρέμασε σε ένα καρφί στον τοίχο απέναντι από την πόρτα. «Ε… όχι, απλά ψάχνω τον φακό μου», της είπα και πλατσούρισα τις παλάμες μου στο πάτωμα για να με πιστέψει. «Φοράς φακούς; Δεν το ήξερα!», παρατήρησε πολύ ορθά, γιατί δεν φορούσα. «Ε… ναι. Να, τον βρήκα», είπα και πετάχτηκα όρθια γιατί ένιωθα να ξεφτιλίζομαι.
Αν δεν είχες συστηθεί με τον Εσταυρωμένο, ωστόσο, δεν θα καταλάβαινες ποτέ πως «Εκκλησία» ήταν το δεύτερό της όνομα. Τα κουτσομπολιά που έμαθα στον έναν χρόνο που κάναμε παρέα (το 90% κατασκευασμένα, αν θέλεις το πιστεύεις, και για ανθρώπους που γνωρίζαμε και οι δύο, και, ναι, μετά τον έναν χρόνο φυσικά και ήρθε και η σειρά μου), οι κακίες που εκστόμισε και τα ψεύδη που χόρεψαν μέσα στο σαλόνι μου θα έκαναν τον κάθε «βάρβαρο, άπιστο, κολασμένο» υπερήφανο. Όταν τελικά έπαυσαν οι διπλωματικές μας σχέσεις, χρειάστηκα μήνες διαλογισμού και αποτοξίνωσης για να επανέλθω στον πραγματικό μου εαυτό.
Κι εκείνη, πιστεύω, συγχώρεση ψάχνει στην Εκκλησία, λύτρωση από τον πραγματικό της εαυτό. Πολλοί αναζητούν ένα βάλσαμο, μια ελπίδα. Εκείνους, εφόσον δεν προσπαθούν να μου επιβάλουν τον τρόπο ζωής τους, τους σέβομαι. Όταν βιώνεις την άσχημη, άσπλαχνη και βίαιη πλευρά της ζωής, πολλές φορές αποζητάς ένα χέρι για να κρατηθείς. Και όσα σου προσφέρουν, όχι μόνο η Εκκλησία, αλλά οι περισσότερες θρησκείες, είναι, λίγο πολύ, αυτό που χρειάζεσαι. Το βίωσα, όχι μία, ούτε δύο, ούτε τρεις αλλά περισσότερες φορές και ξέρω πως είναι κάτι που δεν θα πάψει ποτέ να συμβαίνει. Δυστυχώς, ίσως, για εμένα, προτιμώ την ανακούφιση που προέρχεται από μέσα μου, και όχι από τα λόγια κάποιου άλλου – όποιος κι αν είναι αυτός. Ωστόσο, δεν είναι λίγοι εκείνοι που βρίσκουν διέξοδο μέσα από τα όμορφα λόγια ενός ρασοφόρου, που ίσως να είναι πράγματι ο καλύτερος άνθρωπος στον κόσμο, ίσως, όμως, και να είναι ένας παιδόφιλος καταχραστής, που εκμεταλλεύεται τον πόνο σου – ωπ, για στάσου, οι επιλογές αυτές μου θυμίζουν – με κάποια υπερβολή, δεκτόν -, ναι, όλες τις ομάδες ανθρώπων στον πλανήτη.
Ίσως, όμως, επειδή είμαι ψυχοπονιάρα και ευαίσθητη, κάθε χρόνο το Πάσχα, το ομολογώ, συγκινούμαι. Αυτή η πίστη ότι κάποια μέρα όλοι θα ξαναβρεθούμε, θα ξαναδούμε όσους χάσαμε, θα είμαστε χαρούμενοι, με αγγίζει πολύ βαθιά. Αυτή η υποβόσκουσα ελπίδα είναι κάθε χρόνο κι ένα φρέσκο τσιρότο και, για μια-δυο μέρες, είμαι σαν καινούργια. Αν αυτή είναι η δράση της θρησκείας στην ψυχοσύνθεση ενός ανθρώπου, τότε μακριά από εμένα κάθε είδους κριτική και αποδοκιμασία. Δέκα μέτρα από τον κώλο μας, που έλεγε και ο κύριος Πάνος, και ας γίνει ό,τι θέλει. Φτάνει, βέβαια, το ίδιο να ισχύει και για εκείνον και να μην κρίνει εμένα, επειδή κρατάω το μυαλό μου ανοιχτό και αρνούμαι να δεχτώ άκριτα το οτιδήποτε. Εκτός, φυσικά, από ό,τι μου σερβίρει ο Douglas Noel Adams. Αυτό το καταπίνω αμάσητο.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s