Πάμε ρε Ινδία αρρώστια!

ImageΤο πρωί, σηκώθηκα, άναψα την καφετιέρα, πλύθηκα, γέμισα το φλιτζάνι μου καφέ, κάθισα στον υπολογιστή, ήπια μια γουλιά, γούρλωσα τα μάτια, έριξα ένα ουρλιαχτό χαράς, χόρεψα τον χορό της νίκης γύρω από την καρέκλα μου κουνώντας ξέφρενα τα χέρια μου πάνω από το κεφάλι μου και βγάζοντας ινδιάνικους αλαλαγμούς, ξεθύμανα, ξανακάθισα, πήρα τον καφέ μου στα χέρια μου και με ένα ικανοποιημένο χαμόγελο, ανέβασα τα πόδια στο γραφείο, χαλάρωσα στην καρέκλα και έπιασα να ξαναδιαβάσω την είδηση:

Novartis: Η Ινδία απορρίπτει την αίτηση για πατέντα για το φάρμακο Glivec.

Το Ανώτατο Δικαστήριο της Ινδίας απέρριψε την αίτηση της Novartis να κατοχυρώσει με πατέντα μια ανανεωμένη έκδοση του αντικαρκινικού φαρμάκου της, Glivec.

Οι ινδικές αρχές αρνήθηκαν την παραχώρηση στην ελβετική φαρμακοβιομηχανία της πατέντας με την αιτιολογία ότι η νέα έκδοση ήταν ελάχιστα διαφορετική από την παλιά.

Κοίτα, δηλαδή, τι ήθελε να κάνει η Novartis, για να καταλαβαίνεις πώς βγάζουν λεφτά οι φαρμακοβιομηχανίες: Έχουν εδώ και 20 χρόνια ένα φάρμακο, το Glivec, το οποίο με πολύ κόπο και πολλά λεφτά ανακάλυψαν και το οποίο είναι αποτελεσματικό στην καταπολέμηση κάποιων μορφών καρκίνου. Επί 20 χρόνια έχουν την πατέντα του φαρμάκου (γιατί, εδώ που τα λέμε, πρέπει κάπως να βγάλουν τα λεφτά της έρευνας με την οποία ανακάλυψαν το φάρμακο αυτό – ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ ΦΑΡΜΑΚΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ, όχι τίποτα απλό), κάτι που σημαίνει ότι καμία άλλη εταιρεία δεν μπορεί να πάρει τη φόρμουλα, τη συνταγή δηλαδή, αυτού του φαρμάκου, για να δει από τι αποτελείται και να κάνει ένα παρόμοιο. Επί 20 χρόνια ένας καρκινοπαθής για να πάρει Glivec δίνει περίπου 2.600 δολάρια το μήνα. Δεν θέλω να σε τρομάξω, αλλά οι καρκινοπαθείς σε όλον τον κόσμο είναι ΠΑΡΑ πολλοί.

Περνούν, λοιπόν, τα 20 χρόνια και η πατέντα του Glivec λήγει. Λίγο πριν λήξει, η Novartis παίρνει το φάρμακο και το αλλάζει λιγουλάκι. Βάζει λίγο αλάτι παραπάνω, ρίχνει λίγη κανέλα, κάτι τέτοιο δηλαδή – σε αντιστοιχία φαρμάκων, μην τρομοκρατηθείς ότι μας βάζουν κανέλα στα φάρμακα. Και λέει: «το άλλαξα το φάρμακο, πρέπει να ανανεωθεί η πατέντα του, γιατί δεν είναι πια το ίδιο». Αυτό λέγεται evergreening.

Παύση.

Είναι μια χώρα εκεί στην Ασία, η Ινδία, πολύ φτωχή, η οποία έχει αναπτύξει μια ολόκληρη βιομηχανία παραγωγής γενόσημων φαρμάκων. Τα φάρμακα αυτά είναι ας πούμε αντίγραφα των ακριβών φαρμάκων, των οποίων έχουν λήξει οι πατέντες. Λόγω της ευρείας εφαρμογής του evergreening, οι ασθενείς σε φτωχές χώρες όπως η Ινδία, το Μπαγκλαντές, χώρες της Αφρικής, βασικά στο μεγαλύτερο κομμάτι του πλανήτη, πέθαιναν επειδή δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα να αγοράσουν τα φάρμακα, μιας και αυτά παντεντάρονταν συνεχόμενα. Η cool Ινδία ψήφισε, λοιπόν, νόμο, με βάση τον οποίο ένα φάρμακο παίρνει πατέντα όταν αποδείξει ότι είναι πραγματικά ένα νέο φάρμακο – και όχι κάτι παλιό, αλλαγμένο. Ο νόμος αυτός την έκανε «το φαρμακείο των φτωχών χωρών», αφού στην Ινδία μπορούν να παρασκευαστούν με πολύ χαμηλό κόστος φάρμακα που εκτός Ινδίας στοιχίζουν, όπως λένε οι Ιταλοί, ένα μάτι από το κεφάλι σου (τα μαλλιά της κεφαλής σου, δηλαδή, στο πιο γκροτέσκο).

Παύση παύσης.

Τώρα που η Novartis έχασε την πατέντα του Glivec, υπολογίζεται πως το γενόσημο του εν λόγω φαρμάκου (προσπαθώ τόση ώρα να θυμηθώ τον τεχνικό όρο αλλά δεν μου έρχεται) θα στοιχίζει περίπου 175 δολάρια το μήνα. ΠΟΛΥ χαμηλότερα, δηλαδή, από ό,τι στοίχιζε μέχρι τώρα. Βοηθήστε με εσείς της αριθμητικής: πάνω από δέκα φορές φθηνότερο, έτσι;

Κάπως έτσι, λοιπόν, η φετινή Πρωταπριλιά δεν ήταν και τόσο άσχημη. Σαν ψέματα μου φαίνεται! Ευτυχώς είναι αλήθεια.

ΥΓ. Εδώ η εκστρατεία των Γιατρών Χωρίς Σύνορα για το θέμα

Advertisements

Τι είναι πια αυτό το #STOPNovartis που βλέπεις παντού;

Πρόσφατα υπέπεσε στην αντίληψή μου κάτι που δεν θα το φανταζόμουν ποτέ: οι μεγάλες πολυεθνικές ενδιαφέρονται για τα λεφτά!
Κατάφερες να συμμαζέψεις το σοκ σου; Ναι, κι εμένα μου πήρε λίγη ώρα.
«Όπου φτωχός και η μοίρα του» έλεγε η γιαγιά μου. Και αυτό στον πλανήτη Γη μεταφράζεται με μερικά εκατομμύρια ανθρώπους που προσβάλλονται από aids και διάφορα είδη καρκίνου με ρυθμούς ιλιγγιώδεις σε χώρες τόσο φτωχές που σε πολλές περιπτώσεις δεν μπορούν να εξασφαλίσουν για τους πολίτες τους ούτε καν σωστή διατροφή, πόσο μάλλον φάρμακα που στοιχίζουν πολλές χιλιάδες δολάρια το κουτί.
Ναι, οι άνθρωποι αυτοί πεθαίνουν σωρηδόν. Και θα πέθαιναν με ακόμη ταχύτερους ρυθμούς – αν μπορεί να υπάρξει, δηλαδή, κάτι πάνω από το «σωρηδόν» – αν δεν είχε κάνει η Ινδία μια μαγκιά – ναι, θα κάνω μια απόπειρα να αποκρυπτογραφήσω τη μαγκιά, μη γελάσεις, θα σε βρω.
Οι φαρμακευτικές εταιρείες – προς τιμήν τους, όποιος και αν είναι ο λόγος που τους οδηγεί σε αυτό – ξοδεύουν εκατομμύρια στην έρευνα, με στόχο να βρουν ένα φάρμακο για τις ασθένειες που σκοτώνουν. Όταν ανακαλύπτουν μια αποτελεσματική ουσία, την κάνουν φάρμακο, το κατοχυρώνουν σαν πατέντα και για πέντε χρόνια μπορούν να χρεώνουν γι’ αυτό πολλά λεφτά για να βγάλουν τα εκατομμύρια που έριξαν στην έρευνα και να επιβιώσουν.
Όλα καλά.
Βέβαια, όχι και τόσο καλά για τον δόλιο κάπου εκεί στις παράγκες της Ινδίας (θυμάσαι το Slumdog Millionaire; Ένας από αυτούς), που ξαφνικά κοπανάει έναν καρκίνο και απλά κάθεται εκεί στις λάσπες του και περιμένει την ώρα του, γιατί που να τα βρει τα 3.000 ευρώ που κάνει ένα κουτί Glivec και σε πάει μόνο ένα μήνα;
Ε, κάπου εδώ μπαίνει στην ιστορία η μαγκιά της Ινδίας. «Πατέντα θες;», σου λέει. «Άψογα, καλά κάνεις. Να εντοπίσεις νέα ουσία. Όχι μια πατέντα για κάθε καινούργιο φάρμακο, απλά και μόνο επειδή έχεις αναμείξει την ουσία με κάτι άλλο, κάνοντάς τη λίγο πιο ενεργή. Και πού ξέρω εγώ, δηλαδή, ότι δεν θα το κάνεις αυτό κάθε πέντε χρόνια, ανανεώνοντας ουσιαστικά την πατέντα της μιας ουσίας; Βγάλε από την αρχή το καλύτερο φάρμακο, αν θες, και άρχισε να ψάχνεις κάτι καινούργιο. Πατέντα στην ίδια ουσία, μια φορά». Ή κάπως έτσι. Πάντως, αυτό που μετράνε είναι «η αποτελεσματικότητα στην καταπολέμηση της ασθένειας» και όχι «το πόσο ισχυρό είναι το φάρμακο στην καταπολέμηση της ασθένειας» για να δώσουν την πατέντα.
Αυτή η μαγκιά έχει κάνει την Ινδία «το φαρμακείο των αναπτυσσόμενων χωρών», μιας και εκεί πλέον υπάρχει η δυνατότητα παρασκευής γενόσημων φαρμάκων, που σώζουν τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων που χτυπήθηκαν από νόσους όπως το AIDS και πολλοί καρκίνοι. Μην ακούτε «γενόσημα» και τρομάζετε, επειδή ζείτε στην Ελλάδα. Η Ινδία – ναι η Ινδία – διαθέτει μια πολύ αξιόπιστη βιομηχανία παραγωγής γενόσημων και μια ακόμη πιο αξιόπιστη – και γρήγορη – υπηρεσία ελέγχου, η οποία τσεκάρει και εγκρίνει όπως θα έπρεπε να γίνεται και σε κάποιες πιο «ανεπτυγμένες» χώρες που «ανήκουν στη Δύση». Α, και κρατάνε και τις τιμές σε επίπεδα προσιτά.
Η μαγκιά αυτή είναι που παλεύει να καταργήσει η Novartis στην Ινδία, με μια δικαστική διαμάχη που ξεκίνησε πριν από έξι χρόνια και θα αρχίσει να εκδικάζεται την ερχόμενη Τρίτη. Η πολυεθνική επιχειρεί να πατεντάρει στην Ινδία το Glivec, για το οποίο, πρωτόδικα, κρίθηκε πως δεν έχει καινούργια δραστική ουσία και πως πρόκειται, απλά, για βελτίωση παλαιότερου φαρμάκου. Το επίμαχο σημείο είναι η ερμηνεία της λέξης «efficacy». Σύμφωνα με τη Novartis, ενδεχόμενη νίκη της δεν θα σημαίνει και πολλά, γιατί το Glivec θεραπεύει μόλις δύο καρκίνους, ενώ, ούτως ή άλλως, η συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών εντάσσονται σε ένα πρόγραμμα δωρεάν προμήθειας του φαρμάκου. Εξάλλου, όπως τονίζουν, «ενδιαφερόμαστε για τους ασθενείς».
Προτού χειροκροτήσετε και σκουπίσετε το δάκρυ που τρέχει από τη γωνία του ματιού σας από τη συγκίνηση για τις αγαθές προθέσεις της εταιρείας, αναλογιστείτε τι θα σημαίνει μια αλλαγή της έννοιας «efficacy» για το «φαρμακείο των αναπτυσσόμενων χωρών». Θα σταματήσει η κατοχύρωση πατέντας μόνο στο Glivec, αφήνοντας την κατάσταση ως έχει για όλα τα υπόλοιπα φάρμακα; Νομίζω πως όχι. Αυτό που φοβούνται όλοι όσοι μάχονται για την υγεία είναι ότι θα προκληθεί ένα είδος χιονοστιβάδας, που θα παρασύρει τα περισσότερα γενόσημα και θα βάλει λουκέτο στο μοναδικό «μαγαζί» που επέτρεπε σε εκείνους που χτυπήθηκαν διπλά και τριπλά από τη μοίρα να έχουν μια ελπίδα για ζωή.

ΥΓ. Η παράληψη ήταν σημαντική, για το λόγο αυτό θα αυτομαστιγωθώ όταν γυρίσω σπίτι. Όχι εδώ, γιατί μας βλέπουν.
Αν θέλετε να βοηθήσετε στην εκστρατεία των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, πάτε εδώ και βάλτε το ονοματάκι σας. Για καλό είναι. Εκτός αν είστε ο πρόεδρος της Novartis, περίπτωση στην οποία δεν περιμένω να υπογράψετε, αλλά παρακαλώ αφήστε ένα email για να στείλω ένα βιογραφικό, ποτέ δεν ξέρεις.